Trkački trening je proces izlaganja adekvatnim naporima i adaptacije na te napore. Pri trenirnju organizam reaguje na trenažni stimulans koji modifikuje njegove određene funkcije i strukture, zapravo izaziva specifične adaptacije koje će dovesti do poboljšanja izvođenja. Treba naglasiti da prilikom adaptacije dolazi do sinteze novih proteina.
Trening utiče na promene u mišićnim vlaknima
Adaptacije u mišićnim vlaknima mogu biti različite. Jedna od promena koja se dešava u mišićnim vlaknima prilikom trkačkog treninga je povećanje broja i volumena mitohondrija, što ima za posledicu veću potrošnju kiseonika koji je dopremljen do mišića. Svako mišićno vlakno ima potencijal sinteze velike količine proteina, jer ćelijsko jezgro sadrži informaciju koja omogućuje stvaranje bezbroj uzoraka molekula DNK.
Metabolizam proteina
Pojedina vrsta treninga će biti delotvorna ako uzrokuje željene promene, tj. uzrokuje izbor pravog uzorka molekula DNK i tako izaziva sintezu specifičnih proteina. Da bi smo razumeli kako se nakon treninga obavlja sinteza proteina, važno je razumeti kako funkcioniše metabolizam, tj. njegove faze: anaboloizam i katabolizam.
Katabolizam
Katabolizam je proces kojim se veliki molekuli razlažu na manje. Prilikom trčanja molekuli glikogena se razlažu na glukozu, a trigliceridi putem lipolize na glicerol i tri molekula masne kiseline, mogu se rastaviti i molekuli proteina na pojedine aminokiselinine od kojih su sastavljenje.
Anabolizam
Anabolizam je suprotan proces. Elementarni molekuli se sastavljaju i formiraju veće molekule. Kada katabolizam prevlada, povećava se nivo kataboličkih hormona u krvi (npr. kortizol), dok nivo anaboličkih hormona (npr. testosteron) opada. Katabolizam preovladava u toku teninga, pa čak i nekoliko sati nakon završetka, u slučaju naročito intenzivnog napora. Po završetku treninga preovladava anabolizam. U toj fazi dolazi do stvaranja molekula ne samo da bi se nadoknadilo izgubljeno, već i da bi došlo do adaptacija koje su i sam cilj treninga. Sinteza proteina događa se samo u prisustvu anaboličkih hormona, koji se putem krvi dovode do organa na koje moraju uticati, uključujući i mišiće.
Kako dolazi do sinteze proteina?
Da bi smo objasnili kako anabolički hormoni i biološki signal dovode do sinteze proteina, moramo reći da svako vlakno ima različite tipove specifičnih receptora, od kojih je svaki predodređen za drugi protein koji se sintetiše u mišiću.
Određeni biološki signal će modifikovati pojedine receptore i omogućiti im da se povežu sa anaboličkim hormonima. Anabolički će hormon tada moći da uđe u jezgro mišićnog vlakna. Specifičan receptor omogućiće prolazak hormona u jezgro, gde će pronaći “odgovarajuće podatke“ za sintezu novih molekula.
Kombinacija hormona i receptora ima sposobnost da odredi podatke potrebne za sintezu određenog molekula proteina i kopira ih zahvaljujući molekulima RNK. Sada je uzorak spreman i doći će do sinteze novih molekula pomoću specifičnih telašaca prisutnih u citoplazmi.
Da bi trening bio efikasan, moramo izabrati adekvatna sredstva, metode i opterećenja kako bi se proizveo specifičan biološki signal koji za posledicu ima sintezu novih proteina i metaboličku adaptaciju na višem nivou.
