Trkači ponekad koriste i ortopedska pomagala koja služe da smanje ili otklone bol koji se obično javlja u ili oko zglobova. Steznici za kolena su jedan od najčešće koriđćenih pomagala jer se bol najčešće javlja u kolenu, kako je ono najviše izloženo delovanju udarnog opterećenja.
Prema istraživanjima sprovedenim u Sjedinjenim Američkim Državama, žene trkači čak 4 puta češće imaju probleme sa kolenima od muškaraca. Ovo se objašnjava različitostima u građi žena i muškaraca, od kojih veliku ulogu imaju šira karlica, manje razvijeni mišići i drugačiji hormoni koji utiču i na gustinu kostiju.
Šta su ortopedska pomagala i čemu služe?
Ortopedska pomagala – steznici (bandaže) i ortoze – se koriste da bi zaštitili ligamente (tetive) oko zglobova i obično se dele na 3 vrste:
- profilaktički ili preventivni – služe za prevenciju oštećenja ligamenata
- rehabilitacioni – služe za zaštitu posle hirurške intervencije
- funkcionalni – služe da zaštite zglob posle povrede ligamenata
Postoje razni proizvođači bandaža – steznika i ortoza za zglobove, a najbolju preporuku vam može dati vaš ortoped. Steznik koji ne odgovara vašim potrebama može učiniti više štete nego koristi, pa ako su vam potrebni, trudite se da izberete onaj steznik koji će zadovoljiti vaše potrebe.
Bandaže se prema nameni dele na univerzalne i lične. Ove poslednje se rade po narudžbini, dok se univerzalne izrađuju u nekoliko standardnih dimenzija.
Preventivni steznici za kolena
Ovi steznici se koriste tokom sportskih aktivnosti kod osoba kod kojih postoji rizik od oštećenja ligamanata kolena, sa ciljem da se koleno zaštiti od direktne ili indirektne povrede. Ovi steznici mogu biti jednostruko ili dvostruko vezani (sa jedne ili obe strane kolena). Cilj da se spreči preterano unutrašnje ili spoljašnje kretanje u kolenu u smislu translacije, rotacije ili torzije.
Očigledno je da postoji veliko interesovanje profesionalnih atletičara za ove vrste pomagala. Međutim, u stručnoj literaturi ne postoje konkluzivni dokazi da ova pomagala na efikasan način smanjuju rizik od povreda onima koji ih nose.
Rehabilitcioni steznici i ortoze
Ovi steznici i ortoze su dizajnirani da dozvole da ortoped-hirurg može odrediti stepen i veličinu kretanja ekstremiteta. Ovo značajno smanjuje sile na ligamente kolena. Međutim, ni ovde u stručnoj literaturi ne postoje dokazi da je pacijentima koji su nosili ova pomagala postoperativni proces tekao značajno boljim tokom u odnosu na pacijete bez tih pomagala.
Funkcionalni steznici za kolena
Funcionalni steznici su dizajnirani da minimizuju spoljašnju i unutrašnju rotaciju (kada se stopalo okreće ka unutra ili spolja) i pomeranje napred i nazad kod pacijenata koji imaju blagu ili srednju nestabilnost prednjeg i zadnjeg ligamenta kolena, kao i za one koji čekaju operaciju ili je ne žele.
Funkcionalni steznici su standardni ili lični. Lični su u najvećem broju slučajeva za pacijete sa asimetričnim nogama za visok komfor pri nošenju , dok su standardni za pacijente sa minimalnim simptomima nestabilnosti ili kada je noga različitog obima (na primer u toku rehabilitacije).
Moguće je naći dosta kontroverza vezanih za funkcionalne steznike i ortoze:
- Razni brendovi imaju različitu efekte, neki su bolji a neki lošiji.
- Iako u laboratorijskim testovima steznici ograničavaju pokrete rotacije i translacije, ovi efekti se u realnim uslovima pri sportskim aktivnostima značajno smanjuju.
- Postoji kontraverza oko toga da li se pozicija kolena popravlja ili ne kao se koriste funkcionalna pomagala
- Zamor mišića u stegnutoj nozi je veći, jer je veći pritisak na mišiće a smanjen dotok krvi kroz njih.
- Posle operacije prednjeg ligamenta kolena korišćenjem iste tehnike, post-operativni tok stegnute noge u odnosu na nestegnutu nije imao nikakve razlike na oporavak.
- Neka istraživanja idu toliko daleko da su preventivni i funkcionalni steznici samo umanjili performanse onima koji ih nose ili čak uradili suprotan efekat željenom.
Ukoliko ste koristili steznike za kolena, podelite sa nama vaše iskustvo.
